آیین‌نامه ارایه خدمات فوریتهای اجتماعی

شماره۸۴۶۰۲/ت۴۸۰۵۵هـ ۱۰/۴/۱۳۹۲
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
هیئت وزیران در جلسه مورخ ۱۲/۳/۱۳۹۲ بنا به پیشنهاد شماره ۶۸۹ مورخ ۸/۱/۱۳۹۱ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آیین‌نامه ارایه خدمات فوریتهای اجتماعی را به شرح زیر تصویب نمود:
آیین‌نامه ارایه خدمات فوریتهای اجتماعی
فصل اول ـ کلیات و تعاریف
ماده۱ـ در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:
الف ـ وزارت: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
ب ـ سازمان: سازمان بهزیستی کشور
پ ـ مرکز: مرکز فوریتهای اجتماعی سازمان در مرکز و شهرستان‌ها
ت ـ فوریتهای اجتماعی: خدمات تخصصی به موقع و در دسترس که به صورت شبانه‌روزی و رایگان در سطوح زیر ارایه می‌شود:
۱ـ مداخله در بحران‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی
۲ـ پاسخگویی تلفنی فوریت‌های اجتماعی (۱۲۳)
۳ـ خدمات سیار فوریتهای اجتماعی
۴ـ پایگاه خدمات اجتماعی
ث ـ دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی: خشونت‌دیدگان خانگی از قبیل کودک آزاردیده، همسر آزاردیده، سالمند آزاردیده، معلول آزار دیده، افرادی که قصد خودکشی دارند یا اقدام به خودکشی کرده‌اند و خانواده آنان، دختران و پسران فراری از منزل، زنان و دختران در معرض آسیب اجتماعی یا آسیب‌دیده اجتماعی، زوجین متقاضی طلاق و افراد در معرض طلاق، کودکان خیابانی و مبتلایان به اختلال هویت جنسی در معرض آسیب.
ماده۲ـ وظایف و اختیارات مرکز در اجرای این آیین‌نامه به شرح زیر تعیین می‌شود:
۱ـ شناسایی مناطق و کانونهای آسیب‌زا و آسیبهای شایع و در حال شیوع در سطح کشوری، منطقه‌ای و محلی
۲ـ تقویت مداخله‌های اجتماعی و روانی قبل از مداخله‌های قضایی ـ انتظامی
۳ـ مداخله در بحرانهای فردی، خانوادگی و اجتماعی موضوع این آیین‌نامه
۴ـ تسهیل دسترسی دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی به خدمات تخصصی مورد نیاز از طریق سطوح فوریتهای اجتماعی
۵ ـ توانمندسازی دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی به صورت بازگشت به خانواده، فراهم کردن زمینه زندگی مستقل یا ارجاع به مراکز مرتبط
۶ ـ انجام پیگیری‌های لازم پس از ترخیص از طریق خدمات مددکاری اجتماعی
۷ـ اطلاع‌رسانی مناسب به مردم به روشهای مختلف از جمله راه‌اندازی پایگاه تلفنی (۱۲۳)، صدا و سیما و معرفی به دستگاههای مرتبط
۸ ـ ارایه نظرات کار‌شناسی و مشاوره‌ای به مراجع قضایی حسب درخواست
۹ـ ارایه خدمات به گروههای هدف ارجاعی از سازمانهای همکار
۱۰ـ تبادل اطلاعات و آمار مربوط با سازمانهای ذیربط با رعایت قوانین و مقررات مربوط
ماده۳ـ نحوه پذیرش دریافت‌کنندگان خدمات به صورت خود معرف یا ارجاعی (معرفی از مراجع قضایی و انتظامی و سایر سازمان‌ها و نهاد‌ها و گزارشهای مردمی) می‌باشد.
تبصره ـ افرادی که بدون معرفی‌نامه از سوی مراجع قضایی و انتظامی یا سایر نهاد‌ها مراجعه می‌کنند، تحت عنوان خود معرف پذیرفته می‌شوند.
ماده۴ـ به منظور کنترل و کاهش بحرانهای فردی، خانوادگی و اجتماعی از طریق ارایه خدمات به دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی، دستگاههای اجرایی زیر مکلفند ضمن هماهنگی با سازمان حسب مورد اقدامات لازم را به عمل آورند:
الف ـ وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
۱ـ تجهیز شبکه فوریتهای اجتماعی در کل کشور به تجهیزات مخابراتی از جمله راه‌اندازی خط تلفن فوریتهای اجتماعی (۱۲۳) و فرکانس خط بی‌سیم به صورت مکالمه رایگان
۲ـ ایجاد زیرساخت لازم (نرم‌افزاری و سخت‌افزاری) خط تلفن فوریتهای اجتماعی (۱۲۳) در مناطق شهری و روستایی
ب ـ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
۱ـ ارایه خدمات درمانی فوری به دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی ارجاع شده از مرکز
۲ـ معرفی دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی که برای دریافت سایر خدمات (غیر از خدمات موضوع این آیین‌نامه) به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند به مرکز
پ ـ وزارت دادگستری
هماهنگی با قوه قضاییه به منظور انجام موارد زیر با رعایت قوانین و مقررات مربوط:
۱ـ صدور احکام قضایی لازم
۲ـ حضـور مددکاران اجتـماعی مرکز در جلـسات رسیدگی‌های قضایی مـربوط به دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی
۳ـ تعیین شعبه‌های ویژه در کلان شهر‌ها و مراکز استان‌ها یا قاضی مشخص برای رسیدگی به پرونده‌های ارجاعی از مرکز
۴ـ حمایت از کارکنان مرکز در اقامه دعاوی ناشی از انجام وظایف قانونی در مقابل شاکیان
ت ـ وزارت کشور
۱ـ تعیین تکلیف افراد خارجی فاقد مجوز اقامت، ارجاع شده از مرکز با قید فوریت و پذیرش آن‌ها در مراکز مرتبط با اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی
۲ـ تسهیل صدور شناسنامه و مدارک هویتی برای گروههای هدف فاقد مدارک با معرفی مرکز طبق قوانین و مقررات مربوط از طریق سازمان ثبت احوال کشور
۳ـ هماهنگی با استانداری‌ها جهت اولویت دادن به طرح‌های مرتبط با آسیب‌های اجتماعی در کارگروه فرهنگی، اجتماعی و خانواده شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان
۴ـ تأمین اعتبار مورد نیاز استانی از طریق شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان
۵ ـ اتخاذ تدابیر لازم برای ایجاد هماهنگی بین خدمات فوریتی فعال در کشور از جمله خطوط تلفن ۱۲۳ـ ۱۱۵ـ ۱۲۵ـ ۱۱۰
۶ ـ بررسی عملکرد دستگاههای استانی مسئول از طریق کارگروه فرهنگی، اجتماعی و خانواده شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان و ارایه نتایج آن به شورای یادشده.
ث ـ وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
۱ـ توسعه خدمات فوریتهای اجتماعی در شهرهای بالای پنجاه هزار نفر جمعیت تا پایان سال ۱۳۹۲
۲ـ تشکیل جلسات با حضور نمایندگان تام‌الاختیار دستگاههای اجرایی همکار با هدف ایجاد هماهنگی، سیاستگذاری و اقدامات راهبردی برای ارایه خدمات فوریتهای اجتماعی
ج ـ وزارت راه و شهرسازی
تأمین زمین مورد نیاز مراکز تابع به صورت رایگان با رعایت قوانین و مقررات مربوط
چ ـ سازمان
۱ـ تدوین برنامه توسعه کیفی و کمی خدمات
۲ـ پیش‌بینی اعتبار مورد نیاز در لایحه بودجه سالانه
۳ـ پایش و ارزشیابی فعالیت مراکز تابع
۴ـ تهیه گزارش عملکرد دستگاههای مسئول و ارسال به وزارت هر شش ماه یکبار
۵ ـ استانداردسازی خدمات و تجهیزات مراکز تابع
۶ ـ استفاده از ظرفیت‌های شوراهای شهر و شهرداری‌ها جهت اجرای این آیین‌نامه.
ماده۵ ـ نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران با رعایت قوانین و مقررات مربوط همکاریهای لازم را در خصوص موارد زیر به عمل آورد:
۱ـ حمایت از کارکنان مرکز در مواردی که سلامت جسمانی و امنیت جانی آن‌ها و یا دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی در معرض خطر قرار می‌گیرد.
۲ـ ارجاع دریافت‌کنندگان خدمات فوریتهای اجتماعی به مراکز فوریتهای اجتماعی با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
۳ـ همکاری لازم جهت استقرار خودروهای خدمات سیار فوریتهای اجتماعی در میادین شهر‌ها.
ماده۶ ـ سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با رعایت مقررات مربوط نسبت به تهیه و پخش برنامه‌های مرتبط با خدمات فوریتهای اجتماعی در شبکه‌های ملی و استانی با هماهنگی سازمان اقدام نماید.
معاون اول رئیس‎جمهور ـ محمدرضا رحیمی